De discussie

Er zijn zo van die onderwerpen waarbij de groep voor- en tegenstanders onuitputtelijk is. In de browserdiscussie valt Internet Explorer natuurlijk meteen af, maar mede gezien de populariteitscijfers (Ik ben een Windows gebruiker, en alleen kijkende naar Windows browsers volgen na Internet Explorer (87%) Firefox (8%) en Opera (1%) als meest gebruikte browsers. Het werkelijke percentage Opera gebruikers ligt trouwens veel hoger omdat tot voor kort alle versies van Opera zich standaard als Internet Explorer identificeerden om niet door bepaalde sites geweigert te worden.) zijn de keuzemogelijkheden - in ieder geval wat mij betreft - te herleiden tot Firefox en Opera.

Nu heeft iedereen natuurlijk een persoonlijke voorkeur voor alles, en wat browsers betreft kan ik de mijne geven als er om wordt gevraagd. Als webdesigner, -developper en veelvuldig internetgebruiker heb ik zo mijn ervaring met en bijhorende mening over het een en ander, en sta ik open voor argumentatie dat kan leiden tot een andere mening. Waar ik echter niet van houd zijn zogenaamde objectieve bevindingen gebaseerd op 'Na vijf minuten met browser x installeerde ik browser y weer,' en mensen die hun browservoorkeur argumentloos doch standvast verdedigen tegen alternatieve meningen, in welke vorm deze zich ook aanbieden.

Daarom volgt nu, voor de mensen die willen weten hoe ik erover denk en de mensen die gewoon hun mond moeten houden, mijn browserbevindingen.



Mijn browsergeschiedenis

Lang geleden, toen ik op de basisschool zat en Red's Place 1 maakte, gebruikte ik Netscape Composer om pagina's te maken. Deze was immers gratis, in tegenstelling tot Front Page, die ik toen trouwens nog niet eens kende. Dat zelfde pakket bevatte ook Netscape Navigator 5 - de moeder van Firefox - die ik gebruikte om te browsen. Ik vond Netscape Navigator maar traag in beeldbouw en starten ten opzichte van Microsoft's Internet Explorer, hoewel de halve wereld zweerde bij Netscape. Ik raakte onafhankelijk van composers doordat ik html leerde en gebruikte voortaan edit.com (hoewel ik het nu nergens op vind slaan, hield ik als jochie erg lang vast aan DOS applicaties). Nu was ik onafhankelijk van een pakket en gebruikte ik IE.

Een hoop jaren, waarin ik net als iedere opa, oma, ouder en gemeenteambtenaar (lees: standaardgebruiker) IE bleef gebruiken, waarin ik van edit.com overstapte naar notepad.exe, waarin ik mijn kinderhtmlkennis aanvulde door gebruik te maken van The Hot Dog, (nu wel) Front Page, Dreamweaver en nog wat onbekendere programma's, waarin ik me ging ergeren aan de usability van IE maar nog niet aan de 'engine' waardoor ik ging overstappen naar 'IE engine' browsers als Avant Browser, gingen voorbij, en op een gegeven moment installeerde ik Linux (Red Hat 5) waar ik veel mee gewerkt heb. Mijn Linux browser was Mozilla's Firefox. Enerzijds irriteerde ik me aan een aantal Firefox aspecten zoals de beeldopbouw en de fragiel ogende interface, anderzijds zag ik de waarde van een niet-IE browser, zowel als gebruiker (minder problemen met veiligheidslekken, minder browser hijacks, minder popupfloods, minder schermovernames door sites, minder irritatie door de ondoorzichtige integratie met Windows, geen onduidelijkheid over waar dingen te vinden zijn, geen verborgen instellingen in het register (man wat heb ik daar een hekel aan)) en als designer (je leert markuptags en javascriptcode te gebruiken die niet IE-only zijn). Toen ik op een gegeven moment Linux ditchte om met Windows verder te gaan prefereerde ik FF boven IE, maar was nog niet helemaal tevreden. Bij wijze van 'ik neem een gok' downde ik Opera 6, en die gebruik ik ever since. Samen met Firefox, Netscape Navigator en Internet Explorer, omdat ik wil weten hoe mijn producties het doen in andere mainstream browsers en dit als het ff kan optimaliseren. Zodoende heb ik behoorlijk wat gewerkt met verschillende browsers.





Firefox versus Opera

Goed, hiertoe was de discussie vereenvoudigd.

Mainstream
Laten we eens kijken naar de populairste eigenschappen van non-IE browsers. Dat zijn:
1) browsen in tabs
2) popups stoppen
3) verbeterde veiligheid

FF en O hebben iig punt 1 en 2. Geen discussie nodig. En hoewel het nu weinig kan schelen, zeg ik erbij dat Opera hier jaren eerder mee was. Het is noemenswaardig omdat het getuigt van innovativiteit. Het puntje van veiligheid heeft weer veel te maken met de populariteit (lees: Microsoft's gebruik van haar 'monopoliepositie') van IE. Hackers die beveiligingsfouten exploiteren hebben er baat bij dat de 'doelgroep' zo groot mogelijk is, en daarom is IE kwetsbaarder, of andere browsers nu minder veiligheidslekken hebben of niet. Over Opera lees je niet vaak 'kwaad' nieuws. Bovendien komen er van de drie hier besproken browsers het vaakste officiële updates uit. Bij Firefox daarentegen heb ik tij-den moeten wachten op de opvolger van 1.0.6, die toch redelijk buggy was met geheugenlekken e.d. (toch niet onbelangrijk). Onlangs kwam Symantec met een rapport waarin werd gesteld dat FF meer veiligheidslekken bevat dan IE. T. Nitot (president van Mozilla Europe) ontkende dit niet, maar zei dat Firefox sneller patches uitbrengt dan IE.

Functionaliteit
Een aspect waarin O en FF juist erg verschillend zijn is de 'extra' functionaliteit. Met Opera haal je alles wat je nodig hebt ineens in huis, terwijl je met Firefox een karige browser hebt waar je de functionaliteit bij moet zoeken in de vorm van zogenaamde extensies. Omdat Firefox open source software is, kan iedereen extensies maken. Er zijn er dan ook 234780526057 (lees: heel veel). Deze function extensionability maakt Firefox een echte nerd tool; onder de fans zijn extensies erg populair. Er zijn serieus gave extensies. Maar er zijn ook extensies die naar mijn mening gewoon onmisbaar zijn. Wat dat betreft prefereer ik een browser die alles heeft en dat je de ongebruikte functies gewoon uitschakelt en/of uit de interface haalt (want dat kan, bovendien staan alle menu entry's in textbestanden en zijn ze volledig editable) boven een browser waar je lange lijsten op internet langs moet om ontbrekende functionaliteit te spotten. Van veelgezochte functionaliteit bestaan vaak ook tig versies van verschillende auteurs die je moet vergelijken, en zeldzame functionaliteit is helaas nog al eens oncompatibel met de (te nieuwe) versie van FF die je geïnstalleerd hebt.



Veel 'browser experience' toevoegende extensies zijn directe ripoffs van Opera functionaliteit. Serieus. 'All-In-One gestures' bijvoorbeeld is de handigste en flexibelste gesture extensie die ik ken, maar heeft verdacht veel weg van de al tijden in Opera gebouwde gesture (edit) functie. Tegenwoordig gebruik ik liever sneltoetsen dan gestures, dus recente ervaring heb ik er niet mee.

Ik vind de volgende extensies mandatory:

Paste and Go
Deze extensie immiteert het navigeren naar een url in het clipboard wat Opera introduceerde met [ctrl+d]. Met deze extensie kan hetzelfde in Firefox met [ctrl+shift+v].

FLST
Ook een immitatie van het gedrag van Opera. Als je een tab sluit, wordt de tab die daarvoor actief was wederom actief, en niet simpelweg de volgende in de lijst. Een onmisbare extensie, en vreemd dat FF dit niet zelf heeft. Het is imo namelijk niet meer dan logisch.

Session Saver
Sinds jaar en dag noemt Opera de staat van de browser en de geopende tabs sessies. Deze kan je opslaan en openen. Maar de huidige sessie wordt ook automatisch onthouden als Opera afsluit of crasht. Het irritante van Firefox was altijd dat je na een (perongelukke) shutdown weer alle pagina's die je open had op kon zoeken. Met deze extensie worden ook in FF de sessies opgeslagen. Er is wel een verschil, net als het verschil in het gebruik van vorige/volgende: Opera haalt de geopende pagina's uit de cache en heeft ze dus meteen. Firefox doet opnieuw een request waardoor de pagina's niet meteen zichtbaar zijn maar wel uptodate. Het is een kwestie van smaak, maar ik prefereer the Opera way, omdat het dan niet voorkomt dat je iets intressants aan het lezen was bijvoorbeeld op een 'today's news' pagina, en de volgende dag kan je het niet meer vinden.

Opera heeft de handige functie om veelgebruikte opties te wijzigen door op F12 te drukken. Zo kan je bijvoorbeeld realtime van useragent veranderen als een site zit te zeuren dat je een verkeerde browser gebruikt, of het popupbeleid strenger maken als 'bepaalde' sites wel erg hardnekkig willen spammen.



Supervet vind ik ook de mogelijkheid een zoekopdracht meteen in de adresbalk te tiepen. Firefox heeft een aparte google-input (Opera ook maar die heb ik verwijdert). Als je iets in de adresbalk tiept ga je naar een random gevonden site. Bij Opera moet je de query prefixen met de (in search.ini wijzigbare) afkorting van een zoekmachine. Zo kan je met 'g family guy' zoeken op google. Met mijn getweakte search.ini kan ik bijvoorbeeld heel makkelijk zoeken naar 'php preg_replace' of 'i fear and loathing'.



Opera is naast een browser ook een emailcliënt, irc cliënt en rss reader. De rss reader met archief is vet handig en net als de emailcliënt supersnel. De emailcliënt gebruik ik niet meer (webmail rules) en de irc cliënt vind ik al helemaal een nutteloze toevoeging al moet gezegd worden dat ik me kan voorstellen dat niet-veeleisende gebruikers die geen aparte mIRC willen downloaden wel blij zijn dat het allemaal gewoon kan met Opera. Ik zou me eraan irriteren als ik niet om de integratie van onderdelen die me niet interresseren heen kon of als Opera zich gedroeg als bloatware zoals het walgelijke Windows Media Player of ICQ (zoals ik het me van 5 jaar geleden herinner iig) maar niets is minder waar. Je hoeft niets te merken van deze onderdelen als je dat niet wilt en Opera blijft supersnel.

Opvallend is dat Opera, ondanks de load aan functionaliteit, een download van 3,7 MB is tegenover bijna 5 MB voor de kale Firefox. Over het algemeen boeien wat extra MB's me niet in de tijd van breedbandinternet, maar als een vollediger programma ook nog kleiner is, zegt dat wat over de compactheid en dus de snelheid van de code. Ik denk dan aan Norton Antivirus versus Eset NOD32; NAV met haar 'grote' code is merkbaar aanwezig qua processorgebruik en traagheid in tegenstelling tot het übersnelle en compacte NOD32. Volgens Eset is NOD32 zo supersnel omdat de code compact, optimaal en grotendeels in assembly ('lage' taal is efficiënter dan hogere talen als C++ of Delphi) is geschreven.

Wacht...
Ik dwaal af.

Ik heb nu eenmaal lang gedacht dat NAV de beste AV was, maar toen ik NOD32 ontdekte (mijn favo scanner all time) was ik verbaast over de snelheid die mogelijk was. Van de realtime autoprotect merk ik bijna niets en toch is ie accurater dan NAV!

De implementatie van xhtml, dtd en css heeft ook invloed over mijn mening betreffende de verschillende browsers. Zo leer je bijvoorbeeld wat w3c regeltjes over hoe iets zou moeten. Dan denk je logisch na en meen je te weten hoe je iets wat in je hoofd zit op moet schrijven in markuptaal. Vervolgens bekijk je het document in verschillende browsers en blijkt dat Opera het zo uitvoert als de bedoeling is, Firefox verneukt het een beetje en Internet Explorer verneukt het dubbel.

Tijdens het recentelijk maken van een tableless layout voor mijn portfolio (op het moment van schijven nog niet online) werd het nog mooier; het resultaat was perfect in Opera, maar helemaal fucked up in Internet Explorer en Firefox. Ik kon de markup herschrijven voor correcte weergave in IE of FF, maar niet voor allebei. De voor de ene browser noodzakelijke veranderingen deden de andere browser nog lager zinken. Op het laatst had ik drie versies, één werkte in IE en de ander werkte in FF, en alle drie werkten ze in Opera. Ik begrijp dat browsers een verschillende pakkie-an hebben, maar op deze manier springt Opera er voor mij wel als een chille en stabiele makker uit. Ik probeer dat portfolio nog cross-browser aan de praat te krijgen maar als het niet snel genoeg lukt switch ik maar wederom terug naar een table layout waar naar mijn mening toch niet veel mis mee is, maar de halve nerdbevolking schijnt het belangrijk te vinden. Dat is een andere discussie en ik ga niet weer afdwalen.



Voor- en nadelen

Snelheid met gemak
Opera is - op mijn systeem - sneller. De beeldopbouw voelt sneller aan, waar die van Firefox nog veel weg heeft van die van zijn moeder, Netscape Navigator, waar ik me altijd al aan geërgerd heb. Als je met Opera naar een vorige pagina gaat ben je er meteen, vanwege de cache. Alles staat nog zo als je het hebt achter gelaten (in tegenstelling tot FF (of IE)). Formulieren ingevult en alles. Het voordeel hiervan merk ik onder anderen op het Ixney forum, waar ik uitklapbare snellinks in de header heb gemaakt. Als ik het uitklap en een link naar een forum met nieuwe posts aanklik om even later weer terug naar de pagina met deze links te gaan, kan ik met Opera zo op de volgende link drukken. In FF (en anderen) moet ik dat menuutje eerst weer openklappen. Het zijn een hoop kleinigheidjes bij elkaar, maar al met al wordt het browsen zo in Opera wel fijner met het oog op snelheid en sneltoetsen/muisklikken, waar je in het geval van RSI klachten toch al snel over kunt gaan mierenneuken.

Ook detecteert Opera automatisch de logische volgende url op een site met meerdere pagina's. Deze worden meteen in cache gezet zodat je 'snel volgende' kunt kiezen om meteen naar de volgende pagina te gaan.

Mensen met RSI problematiek zoals ik scrollen niet, ze gebruiken spatiebalk en shift+spatiebalk om de pagina te verschuiven. Elke goede browser kan dat. Hier heeft Opera een extra handigheid. Bij het einde van de pagina verandert de functie van spatiebalk naar 'snel vooruit'. Zo kan je bijvoorbeeld in google alle pagina's doorbrowsen met alleen shift en spatiebalk. Dat vind ik echt fijn.

Dergelijke gemakken mis ik gewoon in Firefox. FF is de muis, en Opera is de muispen.

User Interface
De tabs van verschillende vensters functioneren in Opera als echte vensters. Je kan ze verkleinen en verplaatsen. Popups hebben zo een eigen tab, zodat het internetgebeuren toch altijd in één programma op de taakbalk staat. Tabs kan je ook verslepen en zo de volgorde aanpassen. Dit lijkt voor de onbekende misschien onzinnig, maar het is echt handig om bij veel tabs je eigen projecten (work in progress), hulppagina's (php.net, mysql.com, tutorials etc.) en consumentgedrag (forums, nieuws) te groeperen.





Ik noemde al eerder de GUI van FF als een fragiel ogende interface. Op het eerste gezicht valt het niet zo op, maar veel onderdelen vind ik in FF niet bepaald fijn gestructureerd (hoewel het eindelijk wel beter is geworden), en na een aantal extensies worden de menuutjes al snel een rommeltje. Daarnaast ben ik door de jaren heen wel eens van die krakkemikkige bugs tegengekomen wat de boel bepaald niet stabiel doet ogen. Zelfs met de huidige versie, 1.0.7, heb ik weer zoiets lames. Op mijn desktop werkt ie prima, maar op mijn laptop (zonder extensies) springt het browservenster twee keer per seconde twee pixels op en neer. Waar slaat dat nu weer op? Obviously een compatibaliteitsissue met andere software. Maar dat hoort niet. Dit soort fragiliteiten heb ik nooit met Opera gehad. Op de lame actie van de complete crash die ik bij een zelfgemaakt javascript kreeg in versie 7.23 na dan. Qua uiterlijk vind ik de FF iconen gewoon wat kneuzig getekend, maar dat is een pure mening. De meeste (lelijke) knopjes heb ik (in welke browser dan ook) toch uitstaan. Anderzijds bestaan er skins, en beide browsers kunnen van skin veranderen. FF heeft er wel veel meer, maar eerlijk is eerlijk, 90% is lelijk(er). Ik krijg van FF zo'n linuxindruk en van Opera meer een Apple-indruk. Maar functioneel gezien is het niet belangrijk. Het is alleen maar waar je die 5 uur per dag tegenaan kijkt.

Betreft de layout, Opera en FF hebben allebei een drag and drop layout editor. Maar zeg nu zelf, die van Opera oogt toch fijner?


Firefox


Opera

Opera heeft ook een gesture editor en een sneltoets editor. Misschien zie ik het in FF over het hoofd, maar vooralsnog mis ik die sneltoets editor. Ook mis ik die handige functies als [shift+i] (show/hide images, erg handig voor langzame of bloated websites) en [ctrl+d] (ga naar url in clipboard).



De ingebouwde downloadmanager is ook een tab. Deze is erg overzichtelijk en kan downloads stoppen, pauzeren en continuëren. Wanneer je op een downloadlink klikt begint deze in de achtergrond meteen te downloaden (en je ziet dan ook op de statusbalk hoe ver hij daarmee is) terwijl je rustig kan kiezen waar het moet staan of dat het in de defaultmap moet. Je kan kiezen voor sneldownload; dan heb je geen dialogs die wat van je vragen. Je kan voor elk bestandstype een andere map instellen als standaardlocatie waar de sneldownload in komen te staan (zie screenshot onder). Maar je kunt natuurlijk ook gewoon een pad opgeven. De downloadmanager van Opera vind ik oprecht superieur aan die van Firefox.



Gebreken
Handigheidjes die ik mis als ik Opera niet gebruik zijn vooral sneltoetsen, zoals [1] en [2] om tussen tabs te wisselen en [F11] om volledig fullscreen te gaan (IE kan een beetje fullscreen en FF nog minder). Dat kan echt fijn zijn.

Ook super vind ik de mogelijkheid om in te zoomen in Opera met [+] en [-]. Firefox kan alleen de fontsize wijzigen met [ctrl++] en [ctrl+-], wat snel lame wordt op sites van mensen die graag zo'n 800x600 compatibele fixed-width site maken omdat dat makkelijker is (erg naar op 1600x1200 bureaubladen).

Prachtig voor elke developper is de zeer uitgebreide foutreporter voor javascript in Opera. Die mis ik in elke andere browser (als ik productief met javascript bezig ben).

Annoyances
Ik vind overbodige dialogs irritant. Tiep in een browser (perongeluk AKA typo) een foute url en je krijgt een foutmeldingspopup die je moet bevestigen. Bij Opera staat deze melding gewoon in het scherm en blijft de adresbalk gefocussed waardoor je meteen correcties kan aanbrengen zonder dat een dialoog je interactie met de adresbalk ontbreekt. Bij FF heb ik trouwens (misschien is er een optie voor die ik over het hoofd zie) dat de focus al verdwijnt als je op enter drukt. Irritant is dat.

Opera doet veel wijzigingen instant. Bij Firefox moet je bij veel dingen (skins veranderen) de browser herstarten met alle irritaties van dien.

Als ik in FF op een link klik, opent ie een nieuw venster, geen nieuwe tab. Wel als ik [ctrl] inhoud. Ik wil alles in tabs, en een nieuw venster is de uitzondering. Dit is echt extensiegedrag terwijl tabs tegenwoordig voor FF geen extensie meer zijn, maar gewoon ingebakken zitten. Het zou imo dus precies andersom moeten.



Conclusie

Firefox èn Opera zijn in mijn ogen gewoon veel waardevoller dan Internet Explorer. Maar ik vind Opera ook oprecht superieur aan Firefox. Het blijft een mening die afhangt van de hoeveelheid waarde die je aan bepaalde aspecten hecht, maar voor mij is het duidelijk.

Ik baal er wel van dat ik zoveel over dit onderwerp kan schrijven terwijl ik nog geen woord heb voor mijn scriptie over mediatie die ik binnenkort in moet leveren. Maargoed.



-EDIT- 5 Augustus 2006

Opera 9 (voornamelijk een patserupdate om de Acid2 übertest te kunnen draaien, waarmee het browers als Internet Explorer en Firefox (atm) ver achter zich laat) is al enige tijd uit, en om het overstappen naar Opera intuïtiever te maken zijn een aantal sneltoetsen gewijzigd:

Ctrl + t = Nieuwe tab
Ctrl + d = Bookmark
Ctrl + b = Paste and Go (url in clipboard activeren)

Sneltoetsen zijn bij preferences gewoon (terug) te veranderen trouwens.

Super is de mogelijkheid veeeeel instellingen te tweaken door opera:config in de adresbalk te tiepen. Zo kan je de in Opera 9 geïntroduceerde compatibaliteitsgeschiedenis terugzetten naar de turbogeschiedenis die we kennen van eerdere Opera's door de waarde bij opera:config#UserPrefs|HistoryNavigationMode (intiepen in adresbalk) van 1 naar 3 te veranderen.

Ook kan je bij preferences de in dit artikel genoemde zoekmogelijkheden editten, wat voorheen alleen kon door zelf de klooien in de .ini bestanden.